១. រូបមន្តរំលស់ការប្រាក់ថយចុះស្តង់ដារ (Annuity)

សម្រាប់ប្រាក់កម្ចីដែលមានការបង់ប្រាក់រំលស់ស្មើគ្នា (ដូចជាកម្ចីទិញផ្ទះ កម្ចីផ្ទាល់ខ្លួន) ការបង់ប្រាក់តាមកាលកំណត់ M ត្រូវបានគណនាតាមរូបមន្ត៖

M = P × [ r(1 + r)^n ] / [ (1 + r)^n – 1 ]

ដែលក្នុងនោះ៖

  • P: ចំនួនប្រាក់កម្ចីដើមដំបូង។
  • r: អត្រាការប្រាក់តាមកាលកំណត់ (អត្រាការប្រាក់ប្រចាំឆ្នាំ ÷ ចំនួនដងនៃការបង់ក្នុងមួយឆ្នាំ)។
  • n: ចំនួនដងនៃការបង់ប្រាក់សរុប (ឧទាហរណ៍ ៣ ឆ្នាំ បង់រាល់ខែ = ៣៦ ដង)។

២. រូបមន្តការប្រាក់ថេរ (Flat Rate)

សម្រាប់កម្ចីដែលមានការគណនាការប្រាក់ថេរ (ជារឿយៗប្រើសម្រាប់កម្ចីទិញម៉ូតូ ឬគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក)៖

ការប្រាក់សរុប = P × អត្រាការប្រាក់ថេរប្រចាំឆ្នាំ × រយៈពេល (ឆ្នាំ)\nប្រាក់បង់ប្រចាំខែ = (P + ការប្រាក់សរុប) ÷ ចំនួនខែសរុប

ការកត់សម្គាល់៖ ដោយសារការប្រាក់ថេរត្រូវបានគិតលើប្រាក់ដើមដំបូងរហូតពេញមួយកិច្ចសន្យា ទោះបីជាអ្នកបានសងប្រាក់ដើមជាបន្តបន្ទាប់ក៏ដោយ អត្រាការប្រាក់ពិតប្រាកដ (APR) គឺមានតម្លៃប្រហែល ១,៨ ដង ទៅ ១,៩ ដង នៃអត្រាការប្រាក់ថេរដែលបានផ្សព្វផ្សាយ។

៣. សមាមាត្របំណុលធៀបចំណូល (DTI)

ភាគរយនៃកាតព្វកិច្ចបំណុលប្រចាំខែធៀបនឹងប្រាក់ចំណូលសរុបមុនកាត់ពន្ធ៖

DTI (%) = (ការទូទាត់បំណុលប្រចាំខែសរុប ÷ ចំណូលសរុបប្រចាំខែ) × 100

៤. ការប្រាក់ផ្គួប និងតម្លៃនាពេលអនាគត

សម្រាប់ការសន្សំប្រាក់ប្រចាំខែដែលមានការប្រាក់ផ្គួបប្រចាំខែ៖

FV = P(1 + r/n)^(nt) + PMT × [ ((1 + r/n)^(nt) - 1) / (r/n) ]